Στ’ Δημοτικού

Ενέργεια

Έχεις σκεφτεί ποτέ πόσες και ποιες μετατροπές ενέργειας πραγματοποιούνται κάθε φορά που κάνεις ποδήλατο; Ανακαλύπτουμε τι είδους ενέργεια έχει μία μπίλια που βρίσκεται σε κάποιο ύψος από τη Γη και τι ένα ελατήριο τεντωμένο ή συσπειρωμένο. Μαθαίνουμε με ποιους τρόπους μπορούμε να χρησιμοποιούμε την ενέργεια προς όφελός μας χωρίς όμως να καταστρέφουμε το περιβάλλον. Καταγράφουμε και αξιολογούμε τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και, τέλος, απαντάμε στο ερώτημα: υπάρχει «μηχανή» που μπορεί να παράγει συνεχώς ενέργεια χωρίς να καταναλώνει;

Θερμότητα – Θερμοκρασία

Αν ένα χειμωνιάτικο πρωί αγγίξουμε το ποδήλατό μας, αισθανόμαστε τα μεταλλικά του μέρη πιο κρύα από τα πλαστικά. Γιατί συμβαίνει αυτό; Ολόκληρο το ποδήλατο βρισκόταν εκτεθειμένο στην ίδια θερμοκρασία, άρα κάτι άλλο κρύβεται πίσω από το φαινόμενο. Υπεύθυνη είναι η θερμότητα! Οι διαφορές της με τη θερμοκρασία όμως δεν είναι το μόνο που μας απασχολεί. Στους πόσους βαθμούς βράζει το νερό, στους πόσους παγώνει; Τα όργανα μέτρησης θερμοκρασίας είναι ακριβή; Γιατί οι ράγες στις γραμμές των τρένων δεν τοποθετούνται κολλητά η μία στην άλλη; Πού πρέπει να καθόμαστε για να ζεσταινόμαστε καλύτερα; Πώς μπορούμε να διατηρήσουμε το σπίτι μας ζεστό το χειμώνα; Σε αυτά και σε άλλα ερωτήματα απαντήσεις δίνουν τα ίδια τα παιδιά μέσα από μια σειρά διασκεδαστικών πειραμάτων.

Ηλεκτρομαγνητισμός

Είναι αλήθεια ότι οι μαγνήτες έλκουν όλα τα μέταλλα; Ότι μπορώ να ξεχωρίσω τους πόλους ενός μαγνήτη κόβοντάς τον στα δυο; Ή μήπως όχι; Τα μυστικά των μαγνητών μας αποκαλύπτονται ένα ένα μέσα από πειραματικές δραστηριότητες που βοηθούν τα παιδιά να αφήσουν πίσω τους λανθασμένες- ή όπως τις λέμε στη φυσική εναλλακτικές- απόψεις και να ανακαλύψουν τι πραγματικά συμβαίνει. Όμως δεν ξεχνάμε και την … φιλική σχέση του μαγνητισμού με τον ηλεκτρισμό: πηνία, πυξίδες, μαγνήτες κ.α. επιστρατεύονται και μας αποκαλύπτουν πώς από τον ένα φτάνουμε στον άλλο.

Φως

Μπορεί άραγε μία ακτίνα φωτός να …στρίψει από μόνη της ή χρειάζεται λίγη βοήθεια; Πώς βλέπουμε; Πώς οι ιδιότητες του φωτός μπορούν να φανούν χρήσιμες σε έναν ταχυδακτυλουργό; Ο Λούκι Λουκ πυροβολεί πιο γρήγορα από τη σκιά του; Και αν ναι, από ποια σκιά: την … πράσινη ή την κόκκινη; Το μαγικό ταξίδι στον κόσμο του φωτός αρχίζει! Ανάκλαση, διάχυση, απορρόφηση και διάθλαση μας αποκαλύπτουν τα μυστικά τους. Τη σκυτάλη παίρνουν τα χρώματα, το ουράνιο τόξο και ο δίσκος του Νεύτωνα. Στο τέλος, τίποτα δε μένει στη σκιά!

Η Φυσική του 20ου αιώνα
Από την κλασική μηχανική και τον κλασικό ηλεκτρομαγνητισμό που μας κληροδότησε ο 19ος αιώνας, η Φυσική έχει προχωρήσει πολύ παραπέρα, αποκτώντας πρόσβαση και σε άλλες περιοχές του κόσμου, τόσο στις πολύ μικρές όσο και στις πολύ μεγάλες διαστάσεις του, αποκαλύπτοντας φαινόμενα και νόμους που ακόμα και σήμερα μοιάζουν απίστευτα! Η κβαντομηχανική, η σχετικότητα, η ανάπτυξη νέων υλικών και η μελέτη των ιδιοτήτων τους, η μελέτη φαινομένων σε ακραίες συνθήκες θερμοκρασίας και πίεσης έχουν ανοίξει νέους ορίζοντες ακόμα και στην καθημερινότητά μας. Τι συμβαίνει σε υποατομικό επίπεδο; Τι συμβαίνει σε θερμοκρασίες κοντά στο απόλυτο μηδέν; Πως συμπεριφέρονται τα υπεραγώγιμα υλικά; Τι είναι η κβαντική αιώρηση; Για αυτά, καθώς και για άλλα πολλά μαθαίνουμε μέσα από μια ενδιαφέρουσα και διασκεδαστική παρουσίαση που συνοδεύεται από πειραματικές επιδείξεις, σε αρκετές από τις οποίες θα χρειαστούμε και τη βοήθεια των μαθητών.