Η βασική λειτουργία του Planet Physics είναι να ενθαρρύνει, να προωθήσει και να υποστηρίξει την εκπαίδευση στον τομέα της Φυσικής, κάνοντας τη μάθηση απτή, ενδιαφέρουσα και διαδραστική.

Μέτρηση αποστάσεων στο διάστημα

.

Έχετε ποτέ κοιτάξει τον νυχτερινό ουρανό και έχετε αναρωτηθεί πόσο μακριά βρίσκονται αυτά τα αστέρια που λάμπουν ή οι μεγαλοπρεπείς πλανήτες από τη Γη; Οι αποστάσεις είναι τόσο τεράστιες, που οι συνηθισμένες μονάδες όπως τα χιλιόμετρα δεν αρκούν. Αντ’ αυτών, οι αστρονόμοι χρησιμοποιούν μονάδες όπως το “έτος φωτός” ή το “parsec” που αντιστοιχεί σε περίπου 3,26 έτη φωτός. Πώς όμως μετράνε οι επιστήμονες αυτές τις τεράστιες αποστάσεις;

.

Μια από τις πιο θεμελιώδεις τεχνικές ονομάζεται “αστρική παράλλαξη”. Φανταστείτε να κρατάτε τον αντίχειρά σας ψηλά και να κλείνετε το ένα σας μάτι, και στη συνέχεια να κλείνετε το άλλο μάτι. Θα παρατηρήσετε ότι ο αντίχειράς σας φαίνεται να “κινείται” σε σχέση με το φόντο. Αυτή η φαινομενική κίνηση οφείλεται στην αλλαγή της οπτικής σας γωνίας. Παρομοίως, οι αστρονόμοι παρατηρούν ένα αστέρι από δύο αντιδιαμετρικά σημεία της τροχιάς της Γης γύρω από τον Ήλιο. Η φαινομενική μετατόπιση του αστέρα έναντι των πιο απομακρυσμένων αστέρων του φόντου παρέχει μια «γωνία παράλλαξης». Χρησιμοποιώντας αυτή τη γωνία και τη γνωστή απόσταση μεταξύ των δύο σημείων παρατήρησης, η τριγωνομετρία μας βοηθά να υπολογίσουμε την απόσταση του αστέρα.

.

Για πιο μακρινά ουράνια σώματα, όπως άλλοι γαλαξίες, η μέθοδος της παράλλαξης είναι αναποτελεσματική. Εδώ, οι αστρονόμοι χρησιμοποιούν τα “πρότυπα κεριά”, αντικείμενα με γνωστή φωτεινότητα. Συγκρίνοντας την παρατηρούμενη φωτεινότητα αυτών των αντικειμένων με την πραγματική τους φωτεινότητα, μπορεί να προσδιοριστεί η απόσταση. Οι υπερκαινοφανείς τύπου Ia χρησιμοποιούνται συχνά ως πρότυπα κεριά επειδή έχουν σταθερή μέγιστη φωτεινότητα.

.

Όταν πρόκειται για ακόμη πιο μακρινά αντικείμενα στο σύμπαν, μπαίνει στο παιχνίδι η έννοια της “ερυθρής μετατόπισης”. Καθώς το σύμπαν διαστέλλεται, το φως από μακρινούς γαλαξίες «τεντώνεται», κάνοντάς το να φαίνεται πιο κόκκινο. Μετρώντας πόσο έχει μετατοπιστεί το φως προς το ερυθρό, οι αστρονόμοι μπορούν να εκτιμήσουν την απόσταση αυτών των μακρινών γαλαξιών.