Η περιστροφή της Γης και το εκκρεμές του Foucault
Η περιστροφή της Γης είναι ένα φαινόμενο που σπάνια αμφισβητούμε ή εξετάζουμε στην καθημερινή μας ζωή. Όμως το 1851, ο Γάλλος Φυσικός Léon Foucault (Φουκώ) βρήκε έναν κομψό τρόπο να το αποδείξει. Το απλό αλλά επαναστατικό πείραμά του περιλάμβανε ένα εκκρεμές, το οποίο είναι πλέον γνωστό ως «το εκκρεμές του Foucault».
Το ιστορικό πείραμα στο Παρίσι
Ο Foucault κρέμασε ένα μολύβδινο εκκρεμές βάρους 28 κιλών, επικαλυμμένο με ορείχαλκο, από ένα καλώδιο μήκους 67 μέτρων στο Panthéon στο Παρίσι. Δημιούργησε έτσι ένα εκκρεμές που μπορούσε να αιωρείται ελεύθερα προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Όταν τέθηκε σε κίνηση, φαινόταν να αλλάζει την κατεύθυνση της ταλάντωσής του με την πάροδο του χρόνου. Στην πραγματικότητα, το εκκρεμές δεν άλλαζε πορεία· ήταν η Γη κάτω από αυτό που περιστρεφόταν αργά.
Η εξήγηση πίσω από το φαινόμενο
Η φαινόμενη αυτή περιστροφή σχετίζεται με τη δύναμη Coriolis, που προκύπτει λόγω της περιστροφής της Γης. Ένα εκκρεμές του Φουκώ στο Βόρειο ή στο Νότιο Πόλο της Γης θα ολοκλήρωνε μια πλήρη περιστροφή κάθε 24 ώρες. Αντίθετα, στον ισημερινό δεν θα υπήρχε καμία μεταβολή. Εκεί, το επίπεδο ταλάντωσης του εκκρεμούς μένει σταθερό ως προς το διάστημα, ενώ η Γη περιστρέφεται κάθετα κάτω από αυτό. Στα ενδιάμεσα γεωγραφικά πλάτη, ο ρυθμός μετάπτωσης είναι ανάμεσα στα δύο άκρα.
Η σημασία του εκκρεμούς
Το εκκρεμές του Φουκώ δεν ήταν απλώς μια κομψή απόδειξη της περιστροφής της Γης· ήταν και μια οπτική απόδειξη που μπορούσε να δει οποιοσδήποτε. Αν υπήρχε την εποχή του Γαλιλαίου, ίσως να είχε ενισχύσει τα επιχειρήματά του για τη «Γη που γυρίζει» και να τον βοηθούσε να αντιμετωπίσει τους επικριτές του. Ίσως όμως και αυτό… να μην ήταν αρκετό για να ξεφύγει από την οργή της Ιεράς Εξέτασης.
Φωτογραφία: Rémih – Wikipedia
Αν σου άρεσε το άρθρο για το εκκρεμές του Φουκώ, μπορείς να συνεχίσεις την ανάγνωση με ένα άρθρο σχετικό με το πείραμα της Φιλαδέλφειας ή ένα άρθρο σχετικά με το Vantablack.