Ιξώδες

Το ιξώδες είναι μέτρο της αντίστασης ενός ρευστού στη ροή. Περιγράφει την εσωτερική τριβή ενός κινούμενου ρευστού. Με πιο απλά λόγια, δείχνει πόσο αυτό «κολλάει». Σε ρευστό υψηλού ιξώδους, όπως το μέλι, τα σωματίδια αντιστέκονται στην κίνηση. Γι’ αυτό ρέει πιο αργά. Τα ρευστά χαμηλού ιξώδους, όπως το νερό, ρέουν εύκολα και γρήγορα.

Μην το μπερδεύεις με την πυκνότητα

Το ιξώδες δεν είναι πυκνότητα. Η πυκνότητα δείχνει πόση μάζα έχει μια ουσία σε δεδομένο όγκο. Το ιξώδες αφορά τον τρόπο που ρέει ένα ρευστό. Πάρε για παράδειγμα το νερό. Έχει ορισμένη πυκνότητα και ορισμένο ιξώδες. Αν το συγκρίνεις με λάδι, προκύπτει κάτι ενδιαφέρον. Πολλοί τύποι λαδιών έχουν μικρότερη πυκνότητα από το νερό αλλά μεγαλύτερο ιξώδες. Όταν τα αναμειγνύουμε, το λάδι επιπλέει λόγω της μικρότερης πυκνότητας. Παρ’ όλα αυτά ρέει πιο αργά, λόγω του υψηλότερου ιξώδους.

Παράδειγμα με υδράργυρο

Δες και τον υδράργυρο. Είναι πολύ πυκνότερος από το νερό. Περίπου 13,6 φορές πυκνότερος. Παρ’ όλα αυτά έχει χαμηλότερο ιξώδες. Είναι βαρύς, αλλά ρέει πιο ελεύθερα από το νερό. Αυτό δείχνει χαμηλότερο ιξώδες.

Γιατί μας νοιάζει το ιξώδες

Η έννοια του ιξώδους είναι ζωτικής σημασίας στην καθημερινότητα. Τη συναντάμε στη μαγειρική, στη μηχανική και στην ιατρική. Οι μηχανικοί επιλέγουν το ιξώδες του λιπαντικού κινητήρα με βάση τον σχεδιασμό του κινητήρα. Το κάνουν επίσης με βάση τις συνθήκες λειτουργίας. Έτσι πετυχαίνουν αποδοτικότερη απόδοση. Στην ιατρική, η γνώση του ιξώδους του αίματος βοηθά σε διάγνωση και θεραπεία παθήσεων. Στη μαγειρική, μια σάλτσα μπορεί να είναι πολύ πηχτή ή πολύ αραιή. Δεν είναι μόνο η τέχνη που μετρά. Είναι και οι νόμοι του ιξώδους. Θυμήσου τον… Μποτρίνι όταν διαμαρτύρεται για τη σάλτσα. Η Φυσική έχει λόγο ακόμη και στο «Εφιάλτης στην κουζίνα»!