Κενό: υπάρχει πραγματικά το τίποτα;

Ας ρίξουμε μια ματιά στο… κενό, ή αλλιώς στο τίποτα!

Κενά στη Γη

Στη Γη δημιουργούμε κενά για πολλές εφαρμογές. Τα χρησιμοποιούμε στην κατασκευή ηλεκτρονικών συσκευών αλλά και σε επιστημονικά πειράματα. Για να τα πετύχουμε, αντλίες απομακρύνουν τα μόρια του αέρα από έναν περιορισμένο χώρο. Παρά τις προσπάθειές μας, κάποια μόρια πάντα παραμένουν. Έτσι τα εργαστηριακά κενά δεν είναι ποτέ απολύτως τέλεια.

Το κενό στο ηλιακό σύστημα

Αν αφήσουμε τον πλανήτη μας και προχωρήσουμε στο διάστημα, συναντάμε το κενό του ηλιακού συστήματος. Αυτό είναι πολύ πιο αραιό από την ατμόσφαιρά μας. Η πυκνότητά του φτάνει περίπου τα δέκα εκατομμύρια άτομα ανά κυβικό μέτρο. Για εμάς ακούγεται εξωπραγματικά μικρό, αλλά στη φυσική παραμένει «γεμάτο» σε σύγκριση με βαθύτερα επίπεδα κενού.

Το διαστρικό διάστημα

Πέρα από τις παρυφές του ηλιακού συστήματος, βρίσκεται το διαστρικό διάστημα. Εκεί η πυκνότητα πέφτει σε περίπου πεντακόσιες χιλιάδες άτομα ανά κυβικό μέτρο. Τα άστρα απέχουν έτη φωτός το ένα από το άλλο και οι τεράστιες αποστάσεις ανάμεσά τους μοιάζουν σχεδόν με… τίποτα. Ωστόσο ακόμη κι εδώ, κάτι υπάρχει.

Το διαγαλαξιακό κενό

Η πιο ακραία μορφή κενού βρίσκεται στο διαγαλαξιακό διάστημα. Εκεί εντοπίζουμε λιγότερο από ένα άτομο ανά κυβικό μέτρο. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και σε αυτήν την ακραία περίπτωση δεν έχουμε το απόλυτο κενό που ίσως θα φανταζόμασταν.

Κβαντικές διακυμάνσεις

Γιατί δεν μπορούμε να έχουμε τέλειο κενό; Η απάντηση δίνεται από την κβαντική θεωρία πεδίου. Ακόμη και στο θεωρητικά απόλυτο κενό, παρατηρούμε ζεύγη σωματιδίων και αντισωματιδίων να εμφανίζονται και να εξαφανίζονται. Αυτά τα εικονικά σωματίδια συνθέτουν τις λεγόμενες κβαντικές διακυμάνσεις. Έτσι, το κενό δεν είναι ποτέ άδειο αλλά σφύζει από αόρατη δραστηριότητα.

Από το τίποτα σε σύμπαντα;

Η ιδέα ότι μπορεί να εμφανιστεί κάτι από το τίποτα είναι δύσκολη για τον μέσο άνθρωπο. Παρ’ όλα αυτά, η φυσική υποστηρίζει ότι ίσως το ίδιο το  σύμπαν μας γεννήθηκε από ένα κβαντικό κενό. Μπορεί λοιπόν το τίποτα να κρύβει τη μεγαλύτερη δημιουργία όλων.

Αν σου άρεσε το άρθρο για το κενό, μπορείς να συνεχίσεις την ανάγνωση με ένα άρθρο σχετικό με την ακινησία (σύστημα αναφοράς) ή ένα άρθρο σχετικά με το φράγμα του ήχου.