Γιατί ο Einstein (Αϊνστάιν) πήρε Νόμπελ για το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο
Στο σημερινό άρθρο θα εξετάσουμε τις ιδιαίτερες συνθήκες που οδήγησαν στην επιλογή για το Νόμπελ του Einstein.
Ο Albert Einstein, ένας από τους διασημότερους φυσικούς του 20ού αιώνα, τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Φυσικής το 1921. Είναι αξιοσημείωτο ότι η διάκριση αυτή δεν του απονεμήθηκε για τις θεωρίες του περί Σχετικότητας. Αντίθετα, αναγνωρίστηκε για το έργο του σχετικά με το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο. Η απόφαση αυτή αποτέλεσε αντικείμενο πολλών συζητήσεων και αναλύσεων.
Το έργο του Einstein στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο
Η εξήγηση του Einstein για το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο δημοσιεύθηκε το 1905. Παρείχε μια κβαντική περιγραφή του φωτός και της αλληλεπίδρασής του με την ύλη.
Η θεωρία αυτή μπορούσε να επαληθευτεί πειραματικά και είχε επιβεβαιωθεί από διάφορες εργαστηριακές δοκιμές. Αντίθετα, οι θεωρίες του για τη Σχετικότητα, που διατυπώθηκαν την ίδια περίοδο, ήταν επαναστατικές αλλά όχι καθολικά αποδεκτές.
Το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο έδωσε μια πιο άμεση και “ασφαλή” βάση για την αναγνώριση της συμβολής του Einstein στη Φυσική.
Η κατάσταση το 1921
Μέχρι το 1921, οι θεωρίες της Ειδικής και της Γενικής Σχετικότητας δεν είχαν τεκμηριωθεί πλήρως. Παρότι ήταν μαθηματικά ορθές, δεν είχαν ακόμη αρκετή εμπειρική υποστήριξη.
Η κάμψη του φωτός γύρω από αντικείμενα μεγάλης μάζας είχε παρατηρηθεί. Ωστόσο, πολλοί επιστήμονες θεωρούσαν ότι αυτά τα δεδομένα δεν ήταν επαρκή.
Η Επιτροπή Νόμπελ έκρινε ότι η βράβευση για μια θεωρία ακόμη υπό εξέταση θα μπορούσε να θεωρηθεί πρόωρη. Το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, από την άλλη, είχε ήδη επιβεβαιωθεί εμπειρικά και φαινόταν η πιο συνετή επιλογή.
Η σημασία της απόφασης
Η απόφαση να απονεμηθεί το Νόμπελ στον Einstein για το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο και όχι για τις θεωρίες Σχετικότητας δείχνει την προσεκτική στάση της επιστημονικής κοινότητας.
Ενώ οι θεωρίες της Σχετικότητας απέκτησαν αργότερα συντριπτική υποστήριξη και άλλαξαν ριζικά την κατανόησή μας για τον χώρο και τον χρόνο, το 1921 δεν θεωρούνταν ακόμη ασφαλής επιλογή.
Και είναι εύκολα αντιληπτό ποιο φαινόμενο — το φωτοηλεκτρικό ή η Γενική Σχετικότητα — είχε μεγαλύτερη… «Βαρύτητα»!
Αν σου άρεσε το Νόμπελ του Einstein άρθρο και θέλεις να συνεχίσεις την ανάγνωση, μπορείς να διαβάσεις ένα άρθρο για τα magnetars (μάγναστρα).