Το πείραμα του Ερατοσθένη – Υπολογισμός περιφέρειας της Γης
Το πείραμα του Ερατοσθένη πραγματοποιήθηκε πριν από 2.200 χρόνια και αποτέλεσε σταθμό στην ιστορία της επιστήμης. Με ένα απλό ραβδί και τη βοήθεια της Γεωμετρίας, ο Ερατοσθένης κατάφερε να υπολογίσει την περιφέρεια της Γης.
Η παρατήρηση στη Συήνη
Σε ηλικία 40 ετών, ως επικεφαλής βιβλιοθηκάριος στη σπουδαία Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, διάβασε ότι στη Συήνη (σημερινό Ασουάν), κατά το θερινό Ηλιοστάσιο, ο Ήλιος φαινόταν στο βάθος ενός πηγαδιού. Ο ίδιος γνώριζε ότι αυτό δεν θα μπορούσε να συμβεί στην Αλεξάνδρεια.
Η καμπυλότητα της Γης
Συνειδητοποίησε ότι ο Ήλιος δεν γινόταν να βρίσκεται ταυτόχρονα πάνω από τις δύο πόλεις. Η διαφορά αυτή οφειλόταν στην καμπυλότητα της Γης, την οποία εκμεταλλεύτηκε για να μετρήσει την περιφέρειά της. Άλλωστε, η ιδέα της σφαιρικής Γης δεν ήταν καινούργια. Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν ήδη παρατηρήσει πλοία να χάνουνται από κάτω προς τα πάνω καθώς απομακρύνονταν από το λιμάνι.
Ο υπολογισμός
Ο Ερατοσθένης μέτρησε τη γωνία μεταξύ ενός ραβδιού και των ακτίνων του ήλιου στην Αλεξάνδρεια και τη Συήνη. Υπέθεσε ότι η Γη ήταν στρογγυλή και οι ακτίνες του ήλιου σχεδόν παράλληλες. Με βάση την απόσταση των δύο πόλεων, υπολόγισε ότι αυτή αντιστοιχούσε στο 1/50 της περιφέρειας της Γης. Υπολόγισε την περιφέρεια σε 252.000 στάδια. Αν και οι λεπτομέρειες του πειράματος παραμένουν άγνωστες, το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακά κοντά στη σημερινή τιμή.
Η σημασία του
Για τη μέτρηση της απόστασης, ο Ερατοσθένης προσέλαβε ανθρώπους να καταγράψουν τα βήματά τους, καλύπτοντας περίπου 800 χιλιόμετρα. Η μονάδα μέτρησης που χρησιμοποίησε παραμένει αβέβαιη, αλλά οι ιστορικοί την εκτιμούν μεταξύ 157 και 185 μέτρων. Παρά τις αβεβαιότητες, ο υπολογισμός του ήταν εξαιρετικά ακριβής για την εποχή.
Επίλογος
Σήμερα, 2.200 χρόνια αργότερα, εξακολουθούν να υπάρχουν άνθρωποι που υποστηρίζουν την επίπεδη Γη. Το πείραμα Ερατοσθένη αποτελεί υπενθύμιση της δύναμης της επιστήμης και τονίζει τη σημασία της εκπαίδευσης για να αντιμετωπιστεί ο επιστημονικός αναλφαβητισμός στις νέες γενιές.
Αν σου άρεσε το άρθρο για το πείραμα του Ερατοσθένη, μπορείς να συνεχίσεις την ανάγνωση με ένα άρθρο σχετικό με τις αρμονικές του φωτός.
