Τι είναι τα τσουνάμι
Τα τσουνάμι (tsunami = το κύμα του λιμανιού στα ιαπωνικά) είναι μεγάλα κύματα νερού. Προκαλούνται από γεγονότα που μετατοπίζουν σημαντικούς όγκους νερού, όπως σεισμοί, ηφαιστειακές εκρήξεις, κατακρημνίσεις παγετώνων ή προσκρούσεις μετεωριτών. Το μέγεθος και η ισχύς τους μπορεί να είναι μνημειώδη, αποτελώντας σοβαρή απειλή για τις παράκτιες κοινότητες.
Πώς ταξιδεύει ένα κύμα τσουνάμι
Όταν το κύμα τσουνάμι ταξιδεύει στον ωκεανό, το ύψος του είναι μικρό, συνήθως έως 1 μέτρο. Έτσι δύσκολα εντοπίζεται οπτικά, αφού τα επιφανειακά κύματα που δημιουργεί ο άνεμος μπορεί να είναι πολύ ψηλότερα. Όταν όμως πλησιάζει σε ακτές, το ύψος του μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 50 μέτρα.
Γιατί γιγαντώνονται τα κύματα
Σε αντίθεση με τα αέρια, τα υγρά είναι ασυμπίεστα. Σε έναν υποθαλάσσιο σεισμό, ο πυθμένας της θάλασσας «ανεβοκατεβαίνει», ωθώντας ολόκληρη τη στήλη του νερού που βρίσκεται από πάνω. Αυτό σημαίνει ότι το πραγματικό ύψος του κύματος δεν είναι μόνο όσο φαίνεται στην επιφάνεια. Στην πραγματικότητα, είναι τόσο όσο το θαλάσσιο βάθος της περιοχής όπου έγινε ο σεισμός.
Όσο το τσουνάμι ταξιδεύει σε μεγάλα βάθη, δεν έχει λόγο να ψηλώσει. Όταν όμως πλησιάσει στην ακτή και το βάθος μικραίνει, η στήλη του νερού δεν μπορεί να κινηθεί προς τα κάτω και ανυψώνεται προς τα πάνω. Έτσι δημιουργούνται τα γιγάντια κύματα που χτυπούν τις ακτές.
Ταχύτητα και μήκος κύματος
Η διάδοση ενός τσουνάμι στον ωκεανό είναι ταχύτατη και μπορεί να φτάσει τα 800 km/hr, ταχύτητα συγκρίσιμη με εκείνη ενός αεροπλάνου. Ένα ακόμη χαρακτηριστικό είναι το μήκος κύματος, δηλαδή η απόσταση μεταξύ δύο κορυφών. Στα τσουνάμι το μήκος κύματος είναι τεράστιο, συχνά εκατοντάδες χιλιόμετρα. Αυτό τους επιτρέπει να διασχίζουν ολόκληρες ωκεάνιες λεκάνες με μικρή απώλεια ενέργειας.
Κατολισθήσεις και το μεγαλύτερο κύμα
Τη δεκαετία του 1950 ανακαλύφθηκε ότι οι γιγάντιες υποθαλάσσιες κατολισθήσεις μπορούν να προκαλέσουν τσουνάμι ακόμη μεγαλύτερα από ό,τι θεωρούσαν οι επιστήμονες. Η ύπαρξή τους επιβεβαιώθηκε το 1958, όταν μια τεράστια κατολίσθηση στον κόλπο Lituya της Αλάσκας προκάλεσε το μεγαλύτερο κύμα που έχει καταγραφεί ποτέ. Το κύμα εκείνο είχε ύψος 524 μέτρα!
Αν σου άρεσε το άρθρο και θέλεις να συνεχίσεις την ανάγνωση, μπορείς να διαβάσεις για το σέλας.
